DANIŞTAY BAŞKANLIĞI'NA
Yürütmenin durdurulması taleplidir.
DAVACI :Ankara Barosu Başkanlığı
VEKİLİ :Av. Kemal VURALDOĞAN
ADRESİ :Adliye Sarayı B Blok Kat 5 06251 Sıhhiye/ANKARA
DAVALI : İçişleri Bakanlığı, Ankara
KONUSU :Asker kişiler konulu genelgenin iptali istemidir.
OLAYLAR :
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce 7 Temmuz 2006 tarihinde yayımlanan
'Asker Kişiler' konulu genelgeyle, 211 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetler İç Hizmet Kanununun (TSKİHK) 92, 93, 1632 Sayılı Askeri Ceza Kanununun 2, 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanununun 15, 2692 Sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 21, 353 Sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 9, 15, 79, 80 ve 95. maddeleri çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, asker kişilerin
[1] şahsi suçlarından dolayı yargılamanın adli yargı mercilerince genel hükümlere göre Cumhuriyet savcıları tarafından yürütüleceği, 211 sayılı Kanunun 92 ve 93. maddelerine göre üniformalı veya sivil elbiseli subay, askeri memur ve astsubayların ağır ceza mahkemelerinin görev alanına giren suçlar dışındaki suçları işledikleri takdirde polis tarafından en yakın askeri makama veya inzibat karakoluna davet edilmeleri gerektiği, askeri şahısların bu daveti kabule mecbur olduğu, ağır cezayı gerektiren suçüstü halinde ise, şüpheli asker kişilerin olay yerinde tutularak en yakın askeri inzibat karakoluna, inzibat karakolu yoksa askeri makamlara teslim edilmelerini ve yetkili Cumhuriyet Savcısına gecikmeksizin haber verilmesi gerektiği belirtilmiştir
İPTAL İSTEMİMİZİN GEREKÇELERİ
1. Davaya konu genelge Ceza Muhakemesi Kanununa aykırıdır. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 90'nın ilk iki fıkrasında hangi hallerde yakalama yapılacağı belirtilmiş, madde 90/5'in, 'Birinci fıkraya göre yakalanıp kolluğa teslim edilen veya ikinci fıkra uyarınca görevlilerce yakalanan kişi ve olay hakkında Cumhuriyet savcısına hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır' hükmüyle yakalanan kişiye haklarının bildirilmesinden kolluğun ivedilikle Cumhuriyet Savcısına bilgi vermesi gerektiği hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmiştir. Asker kişiler konulu genelgeyle, asker kişilerin en yakın askeri inzibat karakoluna, inzibat karakolu yoksa askeri makamlara teslim edilmelerinden sonra yetkili Cumhuriyet Savcısına haber verilmesi CMK'ya aykırıdır. TSKİHK'nın 92. maddesinde yakalanan kişi hakkında Cumhuriyet Savcısına verilecek bilgi hakkında düzenleme olmaması nedeniyle, bu konuyu münhasıran düzenleyen ve yeni tarihli olan CMK'ya göre işlem yapılması gerekmektedir. Asker kişiler konulu genelge bu yönüyle CMK'ya aykırıdır ve iptali gerekmektedir.
2. Davaya konu genelge Yakalama Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği'ne aykırıdır. TSKİHK madde 92/c', 'Ancak ağır cezayı müstelzim meşhut cürüm halinde subayları, askeri memurları ve astsubayları dahi yakalamaya askeri inzibatlar, polisler, jandarmalar ve herkes mezundur.' hükmüyle ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde polise yakalama yetkisi vermektedir. TSKİHK, yakalama yapılması halinde delillerin kaybolmaması için alınması gereken tedbirler hakkında herhangi bir düzenlemeye yer vermediği için, ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde polisin asker kişileri yakalaması halinde Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği madde 6 çerçevesinde tedbir alınması gerekmektedir. Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği madde 6 uyarınca ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde asker kişileri yakalayan polis, 'Yakalanan kişinin kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önlemek amacıyla kaba üst araması yapılarak, silâh ve bunun gibi unsurlardan arındırılması sağlanır. Yakalama sırasında suçun iz, emare, eser ve delillerinin yok edilmesini veya bozulmasını önleyecek tedbirler alınır.