3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ’NE YÖNELİK BASIN AÇIKLAMASI YAPILDI

Ankara Barosu tarafından 3 Aralık Dünya Engelliler Günü münasebetiyle 03.12.2021 Cuma günü, Sıhhiye Adliyesi önünde basın açıklaması yaptı.

Basın açıklamasına Ankara Barosu Başkan Yardımcısı Av. Kemal Koranel, Saymanı Av. Zafer Doğan Bilgin, Yönetim Kurulu Üyelerinden Av. Mihriban Şentürk, Av. Zekiye Avcı, Av. Dr. Mahcemal Seyhan, Av. Emrah Acar, Av. Revşan Deniz Yıldırım Çobanoğlu, Engelli Hakları Merkezi Başkanı Av. Merve Bayram,  Engelli Avukatlar Kurulu Başkanı Av. Ali Kılıç ve meslektaşlarımız katıldı. Açıklamayı Ankara Barosu adına Ankara Barosu Başkan Yardımcısı Av. Kemal Koranel yaptı. Koranel şunları söyledi: 

“Saygıdeğer meslektaşlarımız, kıymetli basın emekçileri ve değerli yurttaşlarımız,

Bugün, 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde engelli meslektaşlarımız ve  yurttaşlarımızın sesi olmak için buradayız. 

Engelli bireylerin temel hak ve özgürlüklerin korunması ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılması yürürlükteki Yasamızın hükmü olduğu gibi, ülkemizde 28 Ekim 2009 tarihinde yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinin de hükmüdür. 

Engelliler Hakkında Kanununun yürürlüğe girmesinin üzerinden 16 yıl geçmesine rağmen; Engelli bireyler kamu binalarına erişememekte, Kentler, açık alanlar, konutlar ve toplu taşım araçları planlanırken engelliler yok sayılmakta, haklara, hizmetlere, mekânlara, bilgiye, iletişime, adalete erişememektedirler.  Ülkemizdeki engelli nüfusun %90’ından fazlası eğitim ve istihdam olanaklarından yoksun bırakılmaktadırlar.

Bağımsız, eşit, erişilebilir seçme ve seçilme hakkını kullanamamakta, özetle toplumsal yaşama etkin olarak katılmaları sağlanmadığı için buradayız. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesindeki ve mevzuatımızdaki güvenceler göz ardı edilerek mağduriyete sebep olunmaktadır. 

Engelli bireylerin Anayasadan, yasalardan ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarının karşılanması devletin sosyal hukuk devleti olmasının, yurttaşlarının eşitliğini gözetmesi yükümlülüğünün ve nihayetinde insan haklarına saygının bir gereğidir. Bu bir vicdan yahut empati sorunu değil  insan hakları sorunudur. Tam da bu noktada ve bu önemli günde engelli bireylerin adalete erişim sorununa dikkat çekmek isteriz. Engelli bireylerin diğer bireylerle eşit koşullarda bağımsız yaşayabilmelerinin ve yaşamın tüm alanlarına etkin katılabilmelerinin koşuludur erişilebilirlik.  

Türkiye’nin  başkenti Ankara’da 3 Aralık 2021 tarihi itibariyle erişilebilir bir adliye mevcut değildir.  ‘Adalete erişim’ sorunu, Ankara avukatları için, engelli meslektaşlarımız için bir meslek sorunu haline getirilmiştir. Bölünmüş, parçalanmış adliye binaları hem avukatların hem de yurttaşların adalete erişimini imkansız hale getirmiştir. 

Engelli bireylerin bağımsız yaşayabilmelerini sağlamak sarf edilen sözlerden ibaret hale gelmiştir. Ankara’da, aynı yargı koluna dahil mahkemeler bile fiziken farklı yerlerde bulunmaktadırlar. Salt yerel mahkeme düzeyindeki mahkemelerden müteşekkil adliye sayısı altı oldu. Adliye binalarına ulaşım, engelli meslektaşlarımızın ve vatandaşlarımızın adalete erişimini daha fazla güçleştirdiği gibi, sonradan adliye olarak tahsis edilen binalar, engelli meslektaşlarımızın çalışmalarını kolaylaştırmasına yönelik fiziksel koşullardan da yoksundur.  Bu binalarda kabartma haritalar, tabelalar dahi kullanıma sunulmamış olduğu gibi binalara giriş çıkışlar engellilerin erişimine uygun değildir. Bina girişlerindeki ve bina içerisindeki kapıların sensörlü olması herkesin aklına gelebilecek basit bir çözümken, adliye olarak inşa edilmemiş binaların adliye olarak tahsis edilmesi, binalarda da döner ya da yaylı kapıların bulunması, bırakın bina içinde çalışmalarını, adliye binalarına girişlerde dahi engelle karşılaşmaktadırlar. Yargı birimlerinin tamamında işletimde olan Uyap sisteminde, engelli bireyler tarafından kullanılan ekran okuyucu programlarının işlerliğindeki sorunlar dahi giderilmemiştir. 

Avukatı ve vatandaşı yıldırmaya odaklı “bölünmüş, parçalanmış” adliye binalarıyla yaratılan “adalete erişim” sorunuyla gündemimizde olan sorun, sadece engelli avukatın mesleğine ilişkin mekansal bir sorun değil her gün binlerce vatandaşın da mağdur edildiği ulusal bir adalete erişim problemidir. Engelli bireylerin  “erişim” sorunu dışında “ayrımcılık” sorununa da dikkat çekmek isteriz.  Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, tüm engellilerin insan hak ve temel özgürlüklere eşit erişim olanaklarından yoksun olmamalarını esas almış ve engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılığın önlenmesini ve engelli bireylerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmeyi amaçlamıştır. Adalete erişim açısından  engelli bireylerin adliyeler özelinde karşılaştıkları en büyük sorunların başında; avukat, hakim, savcı, kalem çalışanı fark etmeksizin engelli bireyler ve hakları açısından genel itibariyle hak temelli bilinç oluşturacak eğitimin eksikliğiyle engelli bireylerin karşısındakinin vicdanıyla karşı karşıya bırakılmasıdır. Dolayısıyla engelli yurttaş ve meslektaşlar “sırf engellerinden ötürü” doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılığa maruz kalmaktadırlar. Bu bir insan hakları sorunudur.

Engelli bireylerin toplumsal alanda yaşadıkları problemler ne yazık ki 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde yapılan göstermelik etkinlikler, tutulmayan sözler ile düzelmeyecektir. Tüm bunların yerine daha radikal değişikliklere imza atılıp Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi hayatın her alanında tam ve etkin uygulanarak, engelli bireylerin karşılaştığı sorunlara çözümler getirilmeli ve uygulamalar hayata geçirilmelidir. 

Sayın Adalet Bakanımız Abdulhamit Gül’ün 2019 Yılı Ekim ayında tam da burada verdiği, “Ankara’daki bölünmüş adliyeleri tek çatı altında toplama” sözünü hatırlatarak, engelli meslektaşlarımızın ve yurttaşlarımızın, en temel insan hakkı sorunu olan, erişilebilirlik sorunu öncelikle çözülerek, Ankara’mızda tek ve erişilebilir bir adliyeye ilk adım acilen atılmalıdır. 

Saygılarımızla.”

”3 Aralık Dünya Engelliler Günü münasebetiyle yaptığımız basın açıklaması” başlıklı basın açıklamamızı AnkaraBarosuTv YouTube sayfası üzerinden izleyebilirsiniz.